Levensdoelen.nu header

Blog 14: Constant, architect van De gedroomde stad “Nieuw Babylon”

Anne-Marie de Lint, Levensdoelen.nu

 

De invloed van het kunstwerk ‘Nieuw Babylon’ van Constant Nieuwenhuys breidt zich uit. Nu maakt Madrid kennis met deze indrukwekkende utopische stad.  Architect Constant, een visionair waar ik graag een blog over schrijf.

Een stad waar geen werk is en geen vakantie.­ Waar je echt vrij bent en zonder conventies door het leven gaat. Dat is Nieuw Babylon, de gedroomde stad van de in 2005 overleden Constant Nieuwenhuys.

Decennialang werkte de kunstenaar aan zijn futuristische architectonische modellen, schetsen, manifesten, foto’s, plattegronden en schilderijen. Met Nieuw Babylon wilde hij gestalte geven aan een stad die tot de hemel zou reiken en waar een mens zou kunnen doen wat hij wilde. Constant zei destijds: ‘Ik ben geen ontwerper, maar een provocateur. Ik beperk mij tot het doen van suggesties.’

De gedetailleerde structuren van Constants stad roepen associaties op met de huidige internetsamenleving

De geboorte van Nieuw Babylon in 1956, het jaar waarin Constant stopte met schilderen, kwam niet uit de lucht vallen. Al in 1952 richtte hij samen met de architect Aldo van Eyck een ruimte in voor de tentoonstelling Mens en Huis in het Stedelijk Museum in Amsterdam.

Omdat ook de periode na 1974 aandacht krijgt, wordt duidelijk hoeveel invloed Constants ideeën hebben gehad op de architectuur, zelfs ver na de afronding van dit omvangrijke project. Na een luwte in de jaren tachtig bloeide in de late jaren negentig de belangstelling voor Nieuw Babylon weer op.

Architect Rem Koolhaas stelt dat veel architecten door Nieuw Babylon aan het denken zijn gezet. De herwaardering voor Constants werk wordt breed gedragen: in 1998 verscheen een wetenschappelijke publicatie over New Babylon bij een tentoonstelling in Witte de With in Rotterdam, gevolgd door het retrospectief City for Another Life in het Drawing Center in New York. In 2001 volgde een retrospectieve tentoonstelling in het Museé Picasso in Antibes. En in 2002 kreeg Constant een grote zaal voor zijn maquettes op de Documenta in Kassel.

De tentoonstelling die nu te zien is in Madrid bewijst dat het gedachtegoed van Constant nog altijd springlevend is. Met een vooruitziende blik vertelde hij in 1999: ‘Het project bestaat. Het ligt, goed opgeborgen in een museum, te wachten op betere tijden waarin het opnieuw de interesse zal wekken van toekomstige kunstenaars, architecten en stedenbouwers.’ Nu lijkt het zo ver. Als je kijkt naar de jonge mensen die als nomaden door de wereld trekken en minder aan huis en spullen hechten of die delen. Kijk naar al de vluchtelingen die hun eigen leefomgeving scheppen. Kijk naar internet, een netwerk zonder grenzen, en naar de gevolgen van automatisering en robotisering. De kerngedachte is dat na een tijd van chaos nieuwe creativiteit wordt aangeboord, ook bij mensen die alle zekerheden kwijt zijn. In Nieuw Babylon zijn mensen vrij om te reizen en hun creativiteit aan te boren.  De nieuwe Babelonische tijd lijkt aangebroken. Een man met lef om radical te experimenteren, maar bovenal een visionair!

Bron: FD Karel Ankerman en Trouw, Henny de Lange

Gemeentemuseum Den Haag en Het Cobra Museum in Amstelveen

Tentoonstelling 28 mei t/m 25 september 2016 

© Levensdoelen.nu 2020